اصطلاحات ارز دیجیتال که باید بدانید

ارز دیجیتال که به آن رمزارز یا کریپتو نیز گفته می شود، یک نوع واحد پولی است که به صورت دیجیتالی یا مجازی خرید و فروش می شود و برای تأمین امنیت تراکنش های خود از علم رمزنگای استفاده می کند.

ارزهای دیجیتال هیچ مرجع صادرکننده مانند بانک مرکزی ندارند؛ در عوض، از یک سیستم غیرمتمرکز برای ثبت تراکنش ها و صدور واحدهای جدید استفاده می کنند.

ارز دیجیتال دقیقا چیست؟

ارز دیجیتال یک سیستم پرداخت دیجیتال است که برای تأیید تراکنش ها به بانک ها متکی نیست. این یک سیستم همتا به همتا (Peer-to-Peer) است که به هر کسی در هر کجای دنیا اجازه می دهد تا پرداخت ها را ارسال و دریافت کند.

برخلاف پول فیزیکی که در دنیای واقعی حمل و مبادله می شود، پرداخت های رمزارزی به عنوان ورودی های دیجیتالی در یک پایگاه داده آنلاین وجود دارند که تراکنش های خاصی را توصیف می کنند.

هنگامی که شما وجوه رمزارزی را منتقل می کنید، این تراکنش ها در یک دفتر کل عمومی (Public Ledger) ثبت می شوند. ارزهای دیجیتال در کیف پول های دیجیتال (Digital Wallets) نگهداری می شوند.

دلیل نام گذاری این ارزها، استفاده از رمزنگاری برای تأیید تراکنش هاست. این یعنی برای ذخیره و انتقال داده های رمزارزی بین کیف پول ها و دفاتر کل عمومی، از کدهای برنامه نویسی پیشرفته استفاده می شود. هدف اصلی رمزنگاری، تأمین امنیت است.

اولین ارز دیجیتال بیت کوین (Bitcoin) بود که در سال ۲۰۰۹ تأسیس شد و تا به امروز شناخته شده ترین رمزارز باقی مانده است. بخش عمده ای از علاقه مردم به ارزهای دیجیتال، معامله برای کسب سود است که گاهی اوقات توسط سفته بازان (Speculators) باعث افزایش شدید قیمت ها می شود.

ارز دیجیتال چگونه کار می کند؟

ارزهای دیجیتال بر روی یک دفتر کل توزیع شده به نام بلاک چین (Blockchain) اجرا می شوند؛ یک رکورد ثبت شده از تمام تراکنش ها که توسط دارندگان ارز به روزرسانی و نگهداری می شود.

واحدهای ارز دیجیتال از طریق فرآیندی به نام «استخراج» (Mining) ایجاد می شوند. این فرآیند شامل استفاده از قدرت پردازشی کامپیوترها برای حل مسائل پیچیده ریاضی است که در نهایت منجر به تولید سکه (Coin) می شود. کاربران همچنین می توانند این ارزها را از صرافی ها و کارگزاران خریداری کرده و سپس آن ها را با استفاده از کیف پول های رمزنگاری شده ذخیره و خرج کنند.

چگونه ارز دیجیتال بخریم؟

ممکن است این سؤال برایتان پیش بیاید که چگونه می توان به صورت ایمن ارز دیجیتال خرید. معمولاً سه مرحله برای این کار وجود دارد:

مرحله ۱: انتخاب پلتفرم

اولین قدم، تصمیم گیری درباره پلتفرمی است که می خواهید از آن استفاده کنید. به طور کلی شما دو انتخاب دارید:

کارگزاران سنتی (Traditional brokers): کارگزاران آنلاینی که علاوه بر سهام، اوراق قرضه و ETFها، امکان خرید و فروش رمزارز را نیز فراهم می کنند. این پلتفرم ها هزینه معاملاتی کمتری دارند اما ویژگی های تخصصی رمزارزی آن ها محدودتر است.

صرافی های ارز دیجیتال ( Cryptocurrency exchanges ): صرافی های متعددی وجود دارند که رمزارزهای مختلف، ذخیره سازی کیف پول، حساب های سود ده و امکانات دیگر را ارائه می دهند. بسیاری از صرافی ها کارمزدهای مبتنی بر دارایی دریافت می کنند.

هنگام مقایسه پلتفرم ها، بررسی کنید که چه ارزهایی ارائه می دهند، چه کارمزدی می گیرند، ویژگی های امنیتی، گزینه های ذخیره و برداشت، و منابع آموزشی آن ها چگونه است.

مرحله ۲: شارژ حساب

پس از انتخاب پلتفرم، مرحله بعدی شارژ حساب است تا بتوانید معامله را شروع کنید. بیشتر صرافی ها به کاربران اجازه می دهند با استفاده از ارزهای فیات (پول های دولتی مانند دلار، پوند یا یورو و تومان) و از طریق کارت های اعتباری یا نقدی، رمزارز بخرند (البته این موضوع بسته به پلتفرم متفاوت است).

مرحله ۳: ثبت سفارش

شما می توانید از طریق وب سایت یا اپلیکیشن موبایلِ صرافی خود سفارش ثبت کنید. با انتخاب گزینه “Buy” (خرید)، تعیین نوع سفارش، وارد کردن مقدار مورد نیاز و تأیید نهایی، خرید شما انجام می شود. همین روند برای سفارشات “Sell” (فروش) نیز صدق می کند.

چگونه ارز دیجیتال را ذخیره کنیم؟

پس از خرید، باید ارز دیجیتال خود را برای محافظت در برابر هکرها و سرقت، به صورت ایمن ذخیره کنید. رمزارزها در «کیف پول های کریپتو» ذخیره می شوند؛ این ها دستگاه های فیزیکی یا نرم افزارهای آنلاینی هستند که کلیدهای خصوصی (Private Keys) شما را به طور امن نگهداری می کنند.

کیف پول ها به دو دسته تقسیم می شوند:

کیف پول گرم (Hot Wallet): به ذخیره سازی هایی گفته می شود که از نرم افزارهای آنلاین (متصل به اینترنت) برای محافظت از کلیدهای خصوصی شما استفاده می کنند. معمولاً رایگان هستند.

کیف پول سرد (Cold Wallet): برخلاف کیف پول های گرم، کیف پول های سرد (یا سخت افزاری) برای ذخیره امن کلیدهای خصوصی به دستگاه های الکترونیکی آفلاین (بدون اتصال به اینترنت) متکی هستند. این نوع کیف پول ها معمولاً پولی هستند.

کلاهبرداری ها و جرایم ارز دیجیتال

متأسفانه جرایم در این حوزه رو به افزایش است. رایج ترین کلاهبرداری ها عبارتند از:

وب سایت های جعلی : سایت هایی که با اصطلاحات تخصصی و نظرات دروغین کاربران، وعده سودهای تضمینی و نجومی می دهند.

طرح های پانزی مجازی (Ponzi schemes): مجرمان فرصت های سرمایه گذاری خیالی ایجاد می کنند و با پول سرمایه گذاران جدید، سود سرمایه گذاران قدیمی را می دهند (مثل کلاهبرداری ۷۰۰ میلیون دلاری BitClub Network).

سوءاستفاده از نام افراد مشهور: کلاهبرداران خود را به جای میلیاردرها جا می زنند یا شایعه می کنند که فلان شخص مشهور از یک سکه خاص حمایت کرده است (پامپ و دامپ).

هک کردن: نفوذ مستقیم به کیف پول های دیجیتال و سرقت دارایی ها.

۴ نکته برای سرمایه گذاری ایمن در ارزهای دیجیتال

۱. درباره صرافی ها تحقیق کنید: قبل از سرمایه گذاری، نظرات کاربران را بخوانید و با افراد باتجربه مشورت کنید.

۲. نحوه ذخیره سازی را یاد بگیرید: درباره تفاوت کیف پول های سرد و گرم تحقیق کنید و امنیت آن ها را بسنجید.

۳. سرمایه خود را متنوع کنید (Diversify): تمام پول خود را فقط روی بیت کوین نگذارید؛ سرمایه خود را بین چندین ارز معتبر پخش کنید.

۴. برای نوسانات شدید آماده باشید: بازار رمزارزها بسیار پرنوسان است. اگر از نظر روانی یا مالی تحمل افت شدید قیمت ها را ندارید، این بازار مناسب شما نیست.

۱. چه چیزی ارزش یک ارز دیجیتال را تعیین می کند؟

ارزش آن در درجه اول توسط مبلغی که خریداران مایل به پرداخت آن هستند و فروشندگان مایل به پذیرش آن هستند، تعیین می شود. عواملی مانند کمیابی (مثل محدودیت ۲۱ میلیون واحدی بیت کوین)، کاربردپذیری در یک شبکه خاص، انتظارات سرمایه گذاران و سفته بازی در قیمت گذاری دخیل هستند.

۲. اگر کلید خصوصی یا رمز کیف پولم را گم کنم چه می شود؟

اگر از کیف پول های شخصی (Self-custody) استفاده می کنید و کلید خصوصی (یا کلمات بازیابی) را گم کنید، هیچ نهاد مرکزی ای برای بازیابی آن وجود ندارد و وجوه شما برای همیشه غیرقابل دسترس می شود. اما اگر دارایی شما در یک صرافی نگهداری شود، ممکن است آن ها پروسه ای برای بازیابی حساب (مثل ریست کردن پسورد) داشته باشند.