بازار؛ گروه کشاورزی: صنعت جهانی مرغداری از جمله بخش های رو به رشدی است که همزمان با چالش هایی همچون شیوع بیماری ها، به ویژه آنفولانزای مرغی (HPAI)، روبرو است که همچنان تولید و تجارت را مختل می کند. به طوری که در سال ۲۰۲۵، برزیل اولین شیوع تجاری HPAI خود را گزارش کرد و نگرانی هایی را در مورد محدودیت های تجاری بالقوه و اختلالات زنجیره تأمین ایجاد کرد.
این در حالی که طبق آمارهای منتشر شده برآورد شده تولید جهانی گوشت مرغ در سال ۲۰۲۵ به ۱۵۱.۴ میلیون تن رسیده باشد و جایگاه خود را به عنوان پر تولیدترین و پر مصرف ترین پروتئین حیوانی در سراسر جهان حفظ کند.
سهم ۴۰ درصدی آسیا از تولید جهانی مرغ
از سوی دیگر از منظر قاره ای آسیا همچنان منطقه پیشرو در تولید مرغداری است و تقریباً ۴۰ درصد از تولید جهانی را به خود اختصاص می دهد. به نحوی که چین، به ویژه، شاهد افزایش قابل توجه تولید مرغ بوده است که ناشی از افزایش تقاضای داخلی و تلاشها برای تثبیت منابع پروتئین است. در همین حال، برزیل و ایالات متحده همچنان صادرکنندگان برتر هستند و از تقاضای قوی در بازارهای کلیدی مانند خاورمیانه، آسیای جنوب شرقی و مکزیک سود می برند.
با آزاد سازی نرخ ارز قیمت خوراک ۴ برابر شده است
ایران نیز به عنوان یکی از تولید کنندگان گوشت مرغ و صاحب صنعت مرغداری با چالش هایی در این بخش مواجه است و به خصوص با حذف ارز ترجیحی صنعت دام و طیور دار یکسری تحولات اساسی شد به نحوی که قیمت نهاده ها روندی افزایشی گرفته و در بازار نیز مصرف کنندگان با افزایش قیمت گوشت مرغ و گوشت قرمز روبرو هستند. این در حالی است که به گفته فعالان صنعت با عدم تخصیص یارانه به صنعت مرغ و دام تولید در این بخش به مشکلات و حتی اختلال مواجه شده و به نوعی پایداری تولید را تهدید می کند به طوری که برخی می گویند اگر مرغداران و دامداران توان تامین نهاده با نرخ آزاد را نداشته باشند امکان اینکه جوجه ریزی کاهش یابد و یا اینکه دامها توسط دامداران به کشتارگاه فرستاده شود وجود دارد.
حبیب اسدالله نژاد مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی ایران در این خصوص به خبرنگار بازار گفت: یک ماه قبل از حذف ارز دولت به ما اعلام کرد که در صدد رقم زدن این اتفاق است چون استمرار تخصیص ارز دیگر برای دولت ممکن نیست با این وجود بنا بر این بود که حذف ارز را به صورت تدریجی استارت بزند و قیمت ها را به صورت پلکانی بالا ببرد. ما نیز متعاقبا ۲۴ الزام مشخص کردیم که همزمان با اجرای حذف ارز مد نظر قرار بگیرد. اما متاسفانه وزارت جهاد کشاورزی بدون اینکه موارد را مد نظر قرار بگیرد بدون بیهوشی این جراحی سخت را انجام داد.
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی ایران: با حذف ارز ترجیحی قیمت خوارک 4 برارب شده و از آن طرف تجار برای فروش نهاده در سامانه بازارگاه عملا ۶ تا ۸ درصد سود می گیرند که همه این هزینه ها به هزینه تمام شده مرغداران اضافه می شود
اسدالله نژاد افزود: حاصل این اقدام نیز این شده است که قیمت خوراک ۴ برابر افزایش یافته است و عملا تولید کنندگان امکان تامین نقدینگی را ندارند و حمایت دولت نیز صرفا محدود به ایجاد یک کیف پول توسط بانک کشاورزی شد که این کیف پول جانشین ضمانت نامه بانکی است و حدود ۲.۵ درصد سالیانه برای تولید کننده بار مالی دارد.
وی ادامه داد: از طرف دیگر تاجران برای فروش نهاده در سامانه بازارگاه عملا ۶ تا ۸ درصد سود می گیرند که همه این هزینه ها به هزینه تمام شده مرغداران اضافه می شود.
اسدالله نژاد با بیان اینکه دولت یکسری تعهدات به مرغداران کشور دارند گفت: برای تولیدکنندگانی که تا تاریخ اعلام حذف ارز ترجیحی مرغ خود را با نرخ مصوب عرضه کرده اند تعهداتی بر عهده دولت است که جزو دیون دولت است و باید تامین کند اما متاسفانه بدعهدی می کند و این تعهدات را بنا ندارد انجام دهد. در واقع بعد از حذف ارز ترجیحی دولت نه تنها از تولید کننده حمایت نکرد بلکه عملا دست در جیب تولید کننده نیز کرده است و این عرفا و شرعا جایز نیست و دولت اگر کمک نمی کند حداقل باید تعهدات خود را انجام دهد.
دولت ۷۰ همت به مرغداران بدهکار است
این مقام صنفی خاطر نشان کرد: در حال حاضر مرغداران مشکل نقدینگی دارند در حالی که دولت حدودا ۷۰ همت بدهی به صنعت مرغداری دارد که مربوط به دوره قبل از حذف ارز ترجیحی است و اگر پرداخت کند تا حدودی مشکل رفع می شود در غیر این صورت مشکل تامین نقدینگی بسیار جدی است.
وی در خصوص وضعیت جوجه ریزی ها و میزان تولید نیز گفت: با توجه به جوجه ریزی ها خوبی که آذرماه صورت گرفته قطعا کمبود نداریم و بر عکس مازاد تولید نیز داریم و توقع مرغداران از دولت این است که مرغ مازاد را جمع کنند و به عبارتی توسط دولت خریداری شود.
پیش بینی رشد ۲.۵ درصدی بازار جهانی مرغ در سال ۲۰۲۶
گفتنی است طبق گزارش منتشر شده از سوی سایت تحقیقی RaboResearch، تقاضا برای مرغ همچنان بالاست و رشد جهانی در این بخش ادامه خواهد یافت. به طوری که انتظار می رود رشد جهانی در بخش گوشت مرغ در طول سال ۲۰۲۶ ادامه یابد و یک سال دیگر با رشد قوی تقریباً ۲.۵ درصدی در این بخش همراه باشد. طبق آخرین گزارش RaboResearch، در ۳ سال گذشته، رشد جهانی نیز حدود ۳ درصد در سال بوده است.
به گفته کارشناسان این رشد در بخش گوشت مرغ تا حدودی ناشی از قیمت رقابتی مرغ نسبت به قیمت گوشت گاو و تخم مرغ، همراه با بهبود شرایط اقتصادی در بازارهای نوظهور کلیدی مانند آسیا، منطقه خاورمیانه و آفریقا و آمریکای جنوبی و مرکزی است.
در بخشی از این گزارش آمده است: احتمال زیادی وجود دارد که آنفولانزای مرغی و تحولات ژئوپلیتیکی بتوانند منبع اصلی نوسانات بازار در سال ۲۰۲۶ باشند.
رشد ۱.۵ تا ۲ درصدی تجارت جهانی گوشت مرغ در سال جاری میلادی
از سوی دیگر انتظار می رود تجارت جهانی گوشت مرغ در سال ۲۰۲۶، بین ۱.۵ تا ۲ درصد رشد کند، هرچند با سرعتی کمتر از خود بخش مرغداری. این امر عمدتاً به این دلیل است که بسیاری از بازارهای نوظهور به طور فزاینده ای بر بازارهای داخلی خود با واردات محدود (مانند هند و اندونزی) تمرکز می کنند یا از طریق سهمیه بندی، تعرفه های بالا یا استراتژی های امنیت غذایی محدودیت هایی را اعمال می کنند. در هر صورت، برزیل آماده است تا سهم بازار خود را در بازار صادرات جهانی گسترش دهد. همچنین انتظار می رود چین در سال ۲۰۲۶ گوشت مرغ بیشتری صادر کند. هلند در سه ماهه اول سال ۲۰۲۵ موفق به صادرات مرغ بیشتری شد، اما صادرات از اتحادیه اروپا تحت فشار بود در حالی که واردات اتحادیه اروپا افزایش یافت.
