به گزارش بازار، دعاوی خانواده و بهویژه مسئله طلاق، همواره یکی از پیچیدهترین و حساسترین پروندههای قضایی در محاکم استان اصفهان بوده است. این پروندهها نه تنها از جنبه حقوقی، بلکه از نظر عاطفی و اجتماعی نیز تأثیرات عمیقی بر زندگی طرفین و فرزندان آنها بر جای میگذارد. آمارها نشان میدهد که بسیاری از بنبستهای قانونی در این مسیر، ناشی از عدم آگاهی کافی نسبت به قوانین جدید و روالهای خاص دادگاههای خانواده اصفهان است.
در این گزارش، به بررسی کلیدیترین چالشهایی میپردازیم که هر فرد پیش از ورود به پروسه طلاق باید از آنها مطلع باشد.
تغییرات در روند طلاق توافقی و سامانه تصمیم در اصفهان
در سالهای اخیر، روال رسیدگی به پروندههای طلاق توافقی با تغییرات ساختاری همراه بوده است. بر خلاف گذشته که این فرایند با سرعت بالایی انجام میشد، اکنون ثبتنام در «سامانه تصمیم» و گذراندن جلسات مشاوره در مراکز مورد تایید بهزیستی اصفهان الزامی است.
هدف از این جلسات که معمولاً ۴۵ روز تا ۲ ماه به طول میانجامد، ایجاد فرصتی برای صلح و سازش است. اما در صورت اصرار طرفین بر جدایی، گواهی عدم امکان سازش صادر میشود. مدیریت این زمان، نحوه برخورد با مشاوران و تنظیم دقیق توافقنامه طلاق (در مورد مهریه، حضانت و…) از جمله دغدغههای اصلی شهروندان است که حضور یک مشاور حقوقی مجرب را الزامی میکند. عدم دقت در تنظیم این توافقنامه میتواند منجر به مشکلاتی شود که حتی پس از طلاق نیز گریبانگیر طرفین باشد.
تفکیک انواع طلاق و رویههای قضایی در محاکم اصفهان
یکی از موارد مهمی که شهروندان باید بدانند، تفاوت در نوع درخواست طلاق است:
- طلاق از طرف مرد: طبق ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی، مرد میتواند با رعایت شرایط قانونی و پرداخت حقوق مالی زوجه، برای طلاق اقدام کند. با این حال، اثبات اعسار برای تقسیط مهریه در دادگاههای اصفهان فرآیندی تخصصی است.
- طلاق از طرف زن: این نوع طلاق سختترین نوع پروندههای خانواده است. زوجه باید بتواند «عسر و حرج» (سختی غیرقابل تحمل) خود را ثابت کند. مواردی نظیر ترک انفاق، اعتیاد مضر، ضرب و جرح و یا غیبت طولانی زوج از جمله مصادیقی است که اثبات آنها در دادگاه خانواده اصفهان نیازمند ارائه ادله محکمهپسند و استناد به گزارشهای کلانتری یا پزشکی قانونی است.
چالشهای حقوق مالی: مهریه، نفقه و اجرتالمثل
مطالبه مهریه در اصفهان، مانند سایر کلانشهرها، تابع بخشنامههای جدید قوه قضاییه در خصوص تعدیل اقساط و نحوه توقیف اموال است. با توجه به نوسانات قیمت سکه، دادگاههای اصفهان رویههای دقیقی برای اعسار (ناتوانی در پرداخت) زوج دارند.
اما حقوق مالی تنها به مهریه ختم نمیشود؛ بسیاری از بانوان از حق «اجرتالمثل ایام زوجیت» بیاطلاع هستند. این حق زمانی تعلق میگیرد که زوجه کارهایی را که شرعاً بر عهده او نبوده (مانند نظافت منزل یا آشپزی) به دستور زوج و بدون قصد تبرع (رایگان بودن) انجام داده باشد. شناسایی اموال زوج در کمترین زمان ممکن و جلوگیری از انتقال صوری آنها به غیر (فرار از دین)، نیازمند تسلط به قوانین ثبتی و بانکی است. یک اشتباه کوچک در زمانبندی توقیف اموال میتواند باعث از دست رفتن کامل حقوق مالی زوجه شود.
حضانت فرزندان و مصلحت طفل در محاکم اصفهان
بدون شک، حساسترین بخش پروندههای طلاق، سرنوشت فرزندان است. طبق قانون مدنی، حضانت فرزند تا ۷ سالگی با مادر و پس از آن با پدر است. اما نکته کلیدی اینجاست که در محاکم اصفهان، «مصلحت طفل» همواره بر اولویتهای قانونی مقدم است.
چالشهایی نظیر عدم صلاحیت اخلاقی یکی از والدین، اعتیاد، یا تلاش برای خارج کردن فرزند از حوزه قضایی، از جمله مواردی است که میتواند روال عادی حضانت را تغییر دهد. همچنین تعیین دقیق «حق ملاقات» و ساعات آن، در صورتی که به درستی در حکم دادگاه قید نشود، میتواند منشأ اختلافات بعدی و حتی پروندههای کیفری شود. استفاده از وکیل در این بخش به جهت تنظیم لایحهای که امنیت روانی کودک را تضمین کند، بسیار حیاتی است.
نقش داوری در پروندههای طلاق غیرتوافقی
در پروندههایی که طلاق به صورت یکجانبه مطرح میشود، دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر میکند. انتخاب داور واجد شرایط که بتواند به درستی از حقوق موکل دفاع کند و گزارش دقیقی به قاضی ارائه دهد، در سرنوشت پرونده موثر است. داوران منتخب باید تلاش کنند تا میان زوجین صلح برقرار کنند، اما در صورت عدم موفقیت، نظر کارشناسی آنها در پرونده ثبت میشود.
چرا وکیل بومی و متخصص در اصفهان اهمیت دارد؟
بسیاری از افراد تصور میکنند که با مطالعه چند ماده قانونی میتوانند شخصاً در دادگاه از حقوق خود دفاع کنند. اما هر حوزه قضایی، از جمله مجتمعهای قضایی شهید نیکبخت یا سایر شعبات خانواده در اصفهان، روالها و رویههای خاص خود را در پذیرش استدلالها دارند.
بهرهگیری از دانش یک وکیل متخصص دعاوی طلاق در اصفهان مزایای متعددی دارد:
- تسلط بر رویه قضایی: آشنایی با نحوه تصمیمگیری قضات مختلف در شعبات خانواده اصفهان و بخشنامههای بومی استان.
- سرعت در اجرا: جلوگیری از رفتوآمدهای مکرر به دفاتر خدمات قضایی و دادگاهها که منجر به اتلاف وقت و انرژی میشود.
- تنظیم لوایح حرفهای: نگارش متنهایی که دقیقاً بر اساس مستندات قانونی و شواهد موجود باشد تا احتمال موفقیت پرونده افزایش یابد.
- کاهش تنش عاطفی: وکیل به عنوان یک واسطه متخصص، از مواجهه مستقیم و تنشزای طرفین در محیط دادگاه جلوگیری میکند.
اشتباهات رایج که منجر به شکست پرونده میشود
برخی از شهروندان با اقداماتی نظیر «ترک منزل بدون اجازه قانونی» که منجر به شکایت تمکین میشود، یا «بخشش مهریه در دستنوشتههای غیررسمی» بدون حضور شاهد، موقعیت خود را در پرونده متزلزل میکنند. همچنین عدم پیگیری به موقع پرونده در سامانه ثنا میتواند باعث صدور حکم غیابی علیه فرد شود. آگاهی از اینکه چه زمانی باید «اظهارنامه» فرستاد و چه زمانی باید سکوت کرد، هنر یک متخصص حقوقی است.
سوالات متداول شهروندان اصفهانی در مورد طلاق
۱. آیا بدون داشتن وکیل هم میتوان طلاق توافقی گرفت؟ بله، اما حضور وکیل باعث میشود توافقات شما (بهویژه در مورد حقوق مالی و فرزندان) به گونهای تنظیم شود که در آینده راه را بر دعاوی جدید ببندد و زمان حضور شما در مراجع دولتی به حداقل برسد.
۲. اگر مرد مهریه را پرداخت نکند، حکم جلب صادر میشود؟ در قوانین جدید، ابتدا باید اموال مرد شناسایی و توقیف شود. حکم جلب تنها در صورتی صادر میشود که مرد توان مالی داشته باشد اما از پرداخت امتناع کند و یا پیشقسط تعیین شده توسط دادگاه را پرداخت نکند.
۳. حضانت فرزند بعد از ۷ سالگی تحت چه شرایطی با مادر باقی میماند؟ اگر اثبات شود که پدر صلاحیت اخلاقی، جسمی یا روانی لازم را ندارد و یا مصلحت کودک در باقی ماندن نزد مادر است، دادگاه میتواند حضانت را به مادر واگذار کند.
جمعبندی و توصیه نهایی
پیش از هرگونه اقدام قانونی، توصیه میشود با تحلیل دقیق شرایط و دریافت مشاوره تخصصی، از اتخاذ تصمیمات هیجانی پرهیز کنید. طلاق آخرین راهکار است، اما اگر ناگزیر به انتخاب آن شدید، باید با چشمانی باز و آگاهی از «حقوق تکلیفی» و «حقوق استحقاقی» وارد این مسیر شوید.
هدف از حضور وکیل در پروندههای خانواده، تنها پیروزی در دادگاه نیست؛ بلکه مدیریت صحیح یک بحران زندگی برای رسیدن به عادلانهترین نتیجه با کمترین آسیب به اعضای خانواده، بهویژه کودکان است.
